NGO kolping.pl

Profesjonalne NGO - portal organizacji pozarządowcyh

Wyszukiwarka

ona Tyle problemów!Statut, wnioski, księgowość.Jak to wszystko ogarnąć?!

on Nie martw się! Pomogą ci w Kolpingu!. Znowu działają Centra Wspierania NGO Kolping w Krakowie i Bochni.

ona W takim razie biegnę się zapisać na bezpłatne konsultacje!


Jak założyć fundację?

Kwestie związane z zakładaniem, tworzeniem i prowadzeniem fundacji reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. 1984 Nr 21 poz. 97 z późn. zm.)

Cele dla których można powołać fundację
Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami
Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności,
takich jak:
•    ochrona zdrowia,
•    rozwój gospodarki i nauki,
•    oświata i wychowanie,
•    kultura i sztuka,
•    opieka i pomoc społeczna,
•    ochrona środowiska
•    opieka nad zabytkami.

Kto może ustanowić fundację?
Fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą.

Siedziba fundacji powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Akt ustanowienia fundacji
Oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji powinno być złożone w formie aktu
notarialnego. Jedynie ustanowienie fundacji w testamencie zwalnia z zachowania tej formy.
W oświadczeniu, o którym mowa powyżej fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. Minimalna kwota, jaką fundator winien przeznaczyć na realizację zadań fundacji to 1000 PLN.

Składnikami majątkowymi przeznaczonymi na realizację celu, dla którego powołano fundację mogą być:
•    pieniądze,
•    papiery wartościowe,
•    oddane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości.

Fundacja działa na podstawie przepisów ustawy i statutu.

Nabycie przez fundację w drodze spadku, zapisu lub darowizny pieniędzy lub innych
rzeczy ruchomych albo praw majątkowych jest wolne od podatku od spadków i darowizn.


Statut fundacji
Fundator ustala statut fundacji, określający jej nazwę, siedzibę i majątek, cele, zasady,
formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków.

Statut może zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia
przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu lub statutu, a także przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów fundacji. Jeżeli organizacja planuje w przyszłości ubieganie się o status organizacji pożytku publicznego warto już na tym etapie pomyśleć o powołaniu organu nadzoru np. komisji rewizyjnej.

Fundator może odstąpić od osobistego ustalenia statutu i upoważnić do jego ustalenia inną osobę fizyczną lub prawną. Upoważniona przez fundatora osoba zobligowana jest przy ustalaniu statutu fundacji do przestrzegania przepisów ustawy o fundacjach.

Fundacja, która ma prowadzić działalność na terenie jednego województwa, powinna
mieć siedzibę na terenie województwa objętego działalnością tej fundacji.
 

Działalność gospodarcza fundacji
Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji
jej celów. Jeżeli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, wartość środków majątkowych fundacji przeznaczonych na działalność gospodarczą nie może być mniejsza niż tysiąc złotych.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić ulgi i zwolnienia z tytułu przeznaczenia zysków z działalności gospodarczej fundacji na realizację jej zadań statutowych, inne niż ulgi i zwolnienia określone w innych ustawach.

Rejestracja fundacji w Krajowym Rejestrze Sądowym
Fundacja podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
Fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru
Sądowego.
Sąd dokonuje wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego fundacji po stwierdzeniu, że czynności prawne stanowiące podstawę wpisu zostały podjęte przez uprawnioną osobę lub organ i są ważne. Postanowienie o wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego sąd wydaje ponadto po stwierdzeniu, że cel i statut fundacji są zgodne z przepisami prawa.

O wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego sąd zawiadamia ministra właściwego ze względu na zakres jego działania oraz cele fundacji, oraz właściwego ze względu na siedzibę fundacji starostę, przesyłając jednocześnie statut.

Jeżeli cele fundacji wkraczają w zakres działania dwóch lub więcej ministrów, sąd zawiadamia o wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego, wraz z przesłaniem statutu, właściwego ministra, z którego zakresem działania wiążą się główne cele fundacji.

Procedury rejestracyjne fundacji są takie same jak w przypadku stowarzyszeń. Należy korzystać z takich samych druków sądowych i analogicznie uzupełniać dane i załączać załączniki. (szczegółowo te kwestie omówione zostały w dziale: „jak założyć stowarzyszenie”)

Zarząd fundacji
Organem, który reprezentuje fundację na zewnątrz i kieruje jej działalnością jest zarząd.
Ustawa nie wskazuje liczby osób, które powinny tworzyć ten organ, jednak z punktu widzenia logiki i sensu podejmowania  decyzji, wydaje się, że 3 osoby to minimum, które da gwarancję demokratycznego działania. Zazwyczaj zarząd składa się z 3-5 osób.
Podobnie powinien zostać powołany organ nadzoru fundacji- jeżeli zapadnie decyzja o jego powołaniu.

Jeżeli działanie zarządu fundacji w istotny sposób narusza przepisy prawa lub postanowienia jej statutu albo jest niezgodne z jej celem, właściwy minister lub starosta może wyznaczyć odpowiedni termin do usunięcia tych uchybień w działalności zarządu albo może żądać dokonania w wyznaczonym terminie zmiany zarządu fundacji.
Po bezskutecznym upływie w/w terminu, albo w razie dalszego uporczywego działania zarządu fundacji w sposób niezgodny z prawem, statutem lub celem fundacji, starosta lub właściwy minister, może wystąpić do sądu o zawieszenie zarządu fundacji i wyznaczenie zarządcy przymusowego.
Zarządca przymusowy reprezentuje fundację w sprawach wynikających z zarządu, w tym również w postępowaniu sądowym; jest on obowiązany wykonywać czynności potrzebne do prawidłowego działania fundacji.

O zgodności działania fundacji z przepisami prawa i statutem oraz z celem, w jakim fundacja została ustanowiona, orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym na wniosek właściwego ministra lub starosty .
Na fundacji ciąży obowiązek corocznego składania sprawozdania ze swojej działalności właściwemu ministrowi. Sprawozdanie z działalności fundacji winno corocznie być udostępnione do publicznej wiadomości.

Właściwy minister lub starosta może wystąpić do sądu o uchylenie uchwały zarządu fundacji, pozostającej w rażącej sprzeczności z jej celem albo z postanowieniami statutu fundacji lub z przepisami prawa. Organ ten może jednocześnie zwrócić się do sądu o wstrzymanie wykonania uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

Podjęcie przez fundację działalności gospodarczej nie przewidzianej w statucie wymaga uprzedniej zmiany statutu.
Zmiana statutu fundacji wymaga wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.

Likwidacja fundacji
W razie osiągnięcia celu, dla którego fundacja była ustanowiona, lub w razie wyczerpania środków finansowych i majątku fundacji, fundacja podlega likwidacji w sposób wskazany w statucie.
Jeżeli statut nie przewiduje likwidacji fundacji lub jego postanowienia w tym
przedmiocie nie są wykonywane, mimo osiągnięcia celu dla którego fundacja została powołana lub mimo wyczerpania środków finansowych i majątku fundacji, właściwy minister lub starosta zwraca się do sądu o likwidację fundacji.

W wypadkach innych niż osiągnięcie celu i wyczerpanie środków finansowych, likwidacja fundacji może nastąpić tylko na mocy przepisu ustawy.

Jeżeli w statucie określa się przeznaczenie środków majątkowych fundacji po jej
likwidacji, środki te powinny być przeznaczone na cele społecznie i gospodarczo użyteczne.

Jeżeli statut fundacji nie określa przeznaczenia środków majątkowych pozostających
po jej likwidacji, sąd orzeka o przeznaczeniu tych środków z uwzględnieniem celów, którym fundacja służyła.

Fundacje zagraniczne – przedstawicielstwa na terytorium RP
Fundacje zagraniczne mające siedzibę za granicą mogą tworzyć przedstawicielstwa
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Utworzenie przedstawicielstwa wymaga zezwolenia, które oznacza jednocześnie zgodę na podjęcie działalności określonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje minister właściwy ze względu na zakres swego działania oraz cele utworzenia przedstawicielstwa.

Przedstawicielstwo jest obowiązane przestrzegać przepisów prawa obowiązującego
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Minister właściwy ze względu na zakres swego działania oraz cele utworzenia przedstawicielstwa może cofnąć zezwolenie, jeżeli przedstawicielstwo nie dotrzymuje warunków określonych w zezwoleniu lub w istotny sposób narusza przepisy prawa obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo interes państwa.

Jeżeli przedstawicielstwo lub reprezentowana przez nie fundacja naraża na szkodę
bezpieczeństwo lub inny ważny interes państwa, właściwy minister może zawiesić
zezwolenie. Zawieszenie zezwolenia powoduje - do czasu podjęcia decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia - bezzwłoczne zaprzestanie działalności objętej zezwoleniem bez odszkodowania z tego tytułu.
W sprawach działalności gospodarczej przedstawicielstwa stosuje się ponadto przepisy odrębne, dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez przedstawicielstwa podmiotów zagranicznych.

Działalność pożytku publicznego
Jeżeli fundacja chce ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego musi dopełnić wszelkich obowiązków wynikających z ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, podobnie jak stowarzyszenie. Warunki ubiegania się o status OPP są takie same dla wszystkich organizacji pozarządowych bez względu na zasady ich powoływania i działania.

oprac. Anna Konopacka